Niềm Tin và Sức Khỏe
Bác sĩ Nguyễn Ý-ĐỨC
Cổ nhân ta có câu nói: "Có bệnh thì vái tứ phương".
Khi đau ốmthì tìm thầy thuốc trị bệnh. Bệnh trầm kha mà thuốc không làm thuyên giảm thì đi cúng bái nơi này nơi kia để xin sự che trở, giúp đỡ của thần linh.
Quan niệm cúng bái, cầu nguyện đã insâu vào phong tục tập quán ta cả nhiều ngàn năm. Từ khi con người tin tưởngbệnhlà do một nhân vật vô hình nào đó gây ra.
Có thể là thần thánh quở phạt vì ta vô tình xúc phạm tới các vị đó. Thế là phải đàn tràng, lễ vật tới tạ tội, kẻo có khiquá giận các ngài lại bắtlàm lính theo hầu.
Hoặc chạm vía người dữ, thần linh hay ma quỷ nên phải soạn lễ vật xinđốt hoặc chuộc giải vía. Khi bị tà ma, yêu quái tại các am nhỏ, gốc đa gốc đề ám ảnh thì phải sửa lễ cúng với vàng mã, hương hoa, xôi rượu. Nếu tà ma không tha thì lại cầu xin Bà Liễu Hạnh, Ông Độc Cước Thần trừ tà trị quỷ hộ.
Lại còn bệnh hoạn vì động chạm mồ mả, năm xung tháng hạn, trù ếm bùa ngải, trùng căn mệnh ông Hoàng Bà Chúa.. và nhiều lý do khác nữa.
Mà chữa bệnh cũng có nhiều phương thức vui vui, ngộ nghĩnh.
Cảm cúm thì:
"Tôi lạy ông Cúm bà Co
Ông ở xứ Nghệ, ông bò tới đây
Khôn thiêng có mâm cỗ này
Ông xơi cho sạch, ông rầy tha tôi".
Mâm cỗ gồm có bánh đúc, mắm tôm mà sau khi cúng, người bệnh được hưởng lộc. Ăn xong là khỏi Cúm.Ấy là các cụ nói vậy.Việc này phải xin các nhàkhoa học nghiên cứu coi xem trong mắm tôm, bánh đúc có kháng sinh nào mà công hiệu như vậy.
Hoặc nổi mề đay ngứa ngáycùng mình thì cúng bằng một nắm cứt trâu, đĩa trầu lá nốt, vài trăm vàng giấy nhiều mầu. Rồi khấn:
"Tôi lậy ông Tịt bà Tịt
Nến cỗ cứt trâu,
Nến trầu lá nốt,
Đừng đốt chúng tôi"
Đó là do sự tin tưởng, ít phầnđúng mà đa phầnlàmê tín dị đoan và vẫn tồn tại ở nhiều nơi.
Sự tin theo cũng thấy ghi trong Kinh Thánh:Miriam và vua Uzziah bị phong cùi vì dám phạm thượng. Thượng Đế trừng phạt, bỏ rơi, bắtmang bệnh hiểm nghèo.
Trong thời đại khoa học tiến bộ hiện nay, sự suy yếu sức khỏe con người đã được chứng minh là do những nguyên nhân cụ thể hơn gây ra. Các phương tiện điều trịchính thốnghữu hiệu đã được mang ra áp dụng. Nhưng theo nhiều người, niềm tin, nhất là tín ngưỡng tôn giáo vẫn còn là yếu tố hỗ trợ đáng kể cho việc lành bệnh.
Đề tài niềm tin và sức khỏe đã được công chúng lưu tâm, và nhiều thảo luận đang được diễn ra rất sôi nổi.
Đại học Y Khoadanh tiếng Harvard mới đây đã tổ chức một cuộc hội thảo vềlinh hồn và sức khỏe vớitác dụng của sự tha thứ trên sự lành bệnh.
Chuyên gia y tế uy tín của các Đại Học khác cũng góp nhiều ý kiến đáng kể.
Bác sĩ Harold Koenig của Đại học Duke tin tưởng rằng có nhiều ảnh hưởng tốt của tôngiáo trên sức khỏevà gạt bỏ tôn giáo ra khỏi bệnh viên là một việc làm vô trách nhiệm. Bản thân ông ta cũng nhờ có tín ngưỡng tốt mà bệnh viêm xương khớp được thuyên giảm.
Một chuyên gia khác cho hay: đi lễ đều đặn tăng tuổi thọ tới 25%, so với người không đi lễ.
Kết quả thăm dò ý kiến của tuần báo Newsweek về vấn đề này cho thấy: 70% dân chúng thường cầu nguyện cho sức khỏe của thân nhân.
Qua một thăm dò khác, 79% dân chúng nói tín ngưỡng giúp họ mau lành bệnh; 63% cho rằng thầy thuốc nên thảo luận về tôn giáo với bệnh nhân, đôi khi nên cầu nguyện với họ.
Cónghiên cứunói là thường xuyên đi lễ thì tỷ lệ tử vong giảm, nhất là ở nữ giới;phụ nữ bị thương tích gẫy xươngsẽ mau bình phuc; và người đi lễ mỗi tuần một lần sẽ ít bị tai biến máu não, suy tim, sưng phổi.
Một ý kiếnlạicho rằngcầu nguyện, tín ngưỡngcó tác dụng tốt vào sức khỏe vì người đó sống lành mạnh, đạo đức hơn, có giao tế giúp đỡ từ ngưới khác. Ngoài ra lòng tự trọng của họ cao hơn; có khả năng thích nghicao hơn với căng thẳng; có đời sống tâm linh lành mạnh hơn và có cái nhìn lạc quan hơn với sức khỏe.
Như vậy thì ảnh hưởng trực tiếp của thần linh trên sức khỏecần được tìm hiểu thêm. Triệu phú Sir John Templetonở đảo Bahamas đang tài trợ nghiên cứu này với mấy chục triệu Mỹ kim. Ngay cả Viện Y Tế QuốcGia Hoa Kỳ cũng cấp một ngân khoản trên 3 triệu Mỹ kim để khai sáng thêm vềliên hệ giữa tâm linh và thể xác.
Nước Mỹ hiện nay có 125trường Đại Học Y Khoa thì quá nửa đã có phần giảng dậy về tâm linh. Lý do là nhiều bệnh nhân tỏ ýmuốn thầy thuốc đôi khi cũng đề cập vấn đề này với họ. Các thầy thuốc tương lai cũng đi theo các vị tuyên úy để học hỏi thêmvềliên hệ giữa khía cạnh tín ngưỡng với bệnh tật.
Có người mạnh dạn phát biểu là y học của tương lai sẽ là sự phối hợp giữa cầu nguyện và thuốc men. Ý kiến này xét ra cũng chẳng có gì mới lạ Ngày xưa, tại nhiều nơi trên thế giới, thầy cúng cũng đã kiêm luôn công việc thầy lang.
Với các phương pháp X Quang tinh xảohiện nay, người ta đã phát hiện sự thay đổi trong nãobộ khita cầu nguyện hoặc tĩnh tâm thiền.Thiền cũng giúp rất nhiều cho có sức khỏe tốt.
Nếu có ý kiến thuận thì cũng có luận cứ phản bác.
Một trong những người phản bác mạnh nhất là một giáo sư tại Trung Tâm Y khoa Columbia-Presbyterian, bác sĩ Richard Sloan. Ông ta nghi ngờ kết quả các báo cáo về ảnh hưởng tốt của niềm tin trên sức khỏe vàkhông đồng ý việc thầy thuốc cầu nguyện với bệnh nhân. Ông ta e ngại sự pha trộn này sẽ đưa tới sự giới hạn quyền tự do tín ngưỡng cũng như xâm phạm vào đời tư con người. Cầu nguyện với bệnhnhân cũng không nên làm vì sẽ gây cho họ ấn tượng là bệnh khỏi nhờ cầu xin. Theo ông ta, hiện nay chưa có bằng chứng cụ thể nào, ngoại trừ sự cầu nguyện có thể nâng cao tinh thầnngười bệnh.
Một ý kiến khác nêu lên vấn đề Y đức: trị bệnh là căn cứ vào kiến thức, kinh nghiệm của người thầy thuốc. Bây giờ lại bảo bệnh nhân cầu nguyện thì liệu có thuận lý không. Nhiều người đã tin là mình bệnh hoạn vì kém đạo đức. Bây giờ khuyên họ cầu nguyện cho khỏe mạnh thì liệu có gia tăng mặc cảm tội của họ hay không! Mà sau khi cầu nguyện, bệnh không khỏi thì chẳng lẽ họ sẽ giã từ tín ngưỡng đó hay sao.
Ngoài ra, nhiều người có tín ngưỡng cao đã không theo phương thức trị liệu dành cho mình,mà lại áp dụng điều răn riêng khiến cho bệnh có thể trầm kha hơn.
Rồi lại còn cầu nguyện nhiều hoặc ít, cầu cho người này mà không cầu cho người kia. Cho rằng cầu nguyện nhiều sẽ tăng thêm phần ân sủng, che trở thì chẳng hóa ra thần linh cũng không mấy công bằng.Thần linh chắc không phải như cái máy, đáp ứng nhiều ít tùy theo lời xin. Do đó có ý kiến làkhông nên mangcầu nguyện, lễ bái vào việc điều trị bệnh nhân.
Sống trong những quốc gia có tự do phát biểu ý kiến thì mọi vấn đề liên quan tới đời sống đều được thảo luận, thông tin thong thả. Những ý kiến thuận, nghịch đều được xem xét. Ai ưng ý nào thì theo ý đó.
Tôn giáo là vấn đề thiêng liêng và rất riêng tư của mỗi người. Hành xử thế nào là quyền tuyệt đối của người đó.
Mang niềm tin để làm tốt cho sức khỏe là việc nhân tâm tùy sở thích...
Nhưng, các cụ ta vẫn thường dậy "Cầu được, ước thấy".
Thì việc cầu nguyện để ơn trên ban phúc lợi tưởng cũng là điều nên làm. Như nhiều người đã và đang làm.
Như Hàn Mặc Tử, trong khổ đau đã tìm về cõi đạo, kêu gọi mầu nhiệm giáo lý cứu rỗi:
"Cho tôi thắp hai hàng cây bạch lạp
Khói nghiêm trang sẽ dâng lên tràn ngập
Cả hàn giang cả mầu sắc thiên không
Lút trí khôn và ám ảnh hương lòng"
Các vị cao tăng truyền thiền, niệm Phật để thân tâm an lạc.
Và như Vua David tiết lộ là ngài cầu nguyện sáng, trưa, chiều, đôi khi gào thét với Thượng Đế. Ngài đã được bancho một thoải mái trong linh hồn.